U BEBA NA U MAMISA

U mamisa zwo ḓowelea, zwi nga dzhia tshifhinga uri inwi na ṅwana ni zwi gude.

 

VHOFHOLOWANI.

Itani uri tshipiḓa tshi nga phanḓa tsha muvhili wa ṅwana waṋu tshi kwame tshipiḓa tsha nga phanḓa tsha muvhili waṋu.
Farani ṱhungu yaṋu nga fhasi ha ningo ya ṅwana. Hezwi zwi thusa ṅwana uri a aṱame mulomo. Sendedzani ṅwana tsini vhukuma uri a kone u dzhenisa mulomo wawe woṱhe kha ḓamu.
A no ngo tea u pfa vhuṱungu musi ni tshi mamisa ṅwana.

NI SONGO LENGA U MAMISA ṄWANA NI ZWI ITE LUNZHI.

Maḓuvhani a u thoma a si gathi muvhili waṋu u bveledza “mikando ya u thoma” yo dziaho ine ya pfi kholositiramu. 
Kholositiramu i tsireledza ṅwana kha malwadze nahone i bva nga mielo miṱuku.
Vheani ṅwana khanani yaṋu, ni kwamane lukanda. Hezwi zwi nga thusa ṅwana uri a mame zwavhuḓi.
Itani uri ṅwana uri a mame lwa fumi (10) kana u fhira nga awara dza 24.
Ni nga ita uri zwi leluwe u mamisa ṅwana vhusiku nga u mu eḓedza tsini.
Arali ṅwana waṋu a mama lunzhi, ni ḓo vha na mikando minzhi.
Kanzhi ṅwana u ḓo mama ḓamu ḽa u thoma nahone a litsha musi o no fura.

Mu mamiseni ḓamu ḽa vhuvhili. U ḓo mama ḓamu ḽa vhuvhili arali a tshi kha ḓi ṱoḓa mikando.

 

NAA ṄWANA U NA NḒALA?

Arali ṅwana a thoma u tsukunyea lunzhi-lunzhi, a rembulukana na u mama mavili, mu mamiseni.

Mamisani ṅwana waṋu a sa athu thoma u lila – a lila zwi amba uri u na nḓala.

Ṅwana a nga kha ḓi ṱoḓa u mamiswa lunzhi nga zwifhinga zwi sa fani nga ḓuvha, zwihuluhulu nga madekwana. Ndi nga ṅwambo wa uri u mamisa a si mafhungo a zwiḽiwa fhedzi. Zwi tsireledza ṅwana waṋu kha malwadze na u mu ita uri a ḓipfe o tsireledzea.

Nga maṅwe maḓuvha ni ḓo wana uri ṅwana u ṱoḓa u mama lunzhi. Hezwi zwo ḓowelea – maḓuvha ha fani kokotolo. Na vhathu vhahulwane vha nwa na u ḽa nga zwifhinga zwi sa fani tshifhinga tshoṱhe.

 

NAA ṄWANA U KHOU WANA MIKANDO YO EḒANAHO?

Ni tea u kona u vhona na u pfa ṅwana waṋu a tshi mila musi a tshi khou mama.

Nga murahu ha vhege ya u thoma, maḽeri mararu ane na ḓo a tshintsha a tea u vha e na mafhambuwa a re na muvhala wa ṱaḓa nahone ni tea u tshintsha maḽeri a rathi a re na muṱambuluwo ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe.

Ṅwana u tea u vhuyelela kha tshileme tsha mabebo maḓuvha a 7 u ya kha 14 a tshi kha ḓi tou bva u bebwa.

Vhana vha sa wani mikando yo eḓanaho, vha nga kha ḓi sa vha na nungo, zwihuluhulu arali vha tshi dzula vho putelwa nga nguvho. Arali ni zwi tshi vhilaedzisa, putululani ṅwana waṋu ni mu vhee khanani no kwamana lukanda. Hezwi zwi ḓo ita uri a mame khwine nahone a vhe na muvhili.

Arali ṅwana a sa mami zwavhuḓi, ni nga hamulela mikando kha tshiṅwe tshithu na mu nwisa nga kulebula kana khapu ya pulasiṱiki.
 

NAA ṄWANA U TEA U ṊEWA MAḒI KANA ZWIṄWE ZWIḼIWA?

Ṅwana waṋu u ḓo thoma u ṅwa maḓi kana u ḽa zwiṅwe zwiḽiwa nga murahu ha miṅwedzi i ṱoḓaho u vha ya rathi. Arali na nwisa ṅwana maḓi zwi nga kha ḓi ita uri a si tsha mamesa. Musi ṅwana a si tsha mamesa, mikando yaṋu i ḓo fhungudzea.